Soạn bài – Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Soạn bài Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống trang 20 – 21 SGK ngữ văn lớp 9 tập 2. Để học tốt hơn danh sách các bài tập trong bài Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống, sau đây là hướng dẫn soạn bài và giải bài tập đầy đủ, ngắn gọn và chi tiết nhất.

Hướng dẫn soạn bài – Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Giải câu hỏi – Tìm hiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống (Trang 20 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

BỆNH LỀ MỀ

Trong đời sống hiện nay có một hiện tượng khá phổ biến, mọi người đều thấy, nhưng thường bỏ qua. Đó là bệnh lề mề mà coi thường giời giấc là một biểu hiện. Cuộc họp ấn định vào lúc 8 giờ sáng mà 9 giờ mới có người đến. Giấy mời hội thảo ghi 14 giờ mà mãi đến 15 giờ mọi người mới có mặt. Hiện tượng này xuất hiện trong nhiều cơ quan, đoàn thể, trở thành một bệnh khó chữa.

Những người lề mề ấy, khi ra sân bay, lên tàu hỏa, đi nhà hát chắc là không dám đến muộn, bởi đến muộn là có hại ngay đến quyền lợi thiết thân của họ. Nhưng đi họp, hội thảo là việc chung, có đến muộn cũng không thiệt gì. Thế là hết chậm lần này đến chậm lần khác, và bệnh lề mề không sửa được.

Bệnh lề mề suy cho cùng là do một số người thiếu tự trọng và chưa biết tôn trọng người khác tạo ra. Họ chỉ quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác. Họ không coi mình là người có trách nhiệm đối với công việc chung của mọi người.

Bệnh lề mề gây hại cho tập thể. Đi họp muộn, nhiều vấn đề không được bàn bạc thấu đáo, hoặc khi cần lại phải kéo dài thời gian. Bệnh lề mề gây hại cho những người biết tôn trọng giờ giấc. Ai đến đúng giờ lại cứ phải đợi người đến muộn. Bệnh lề mề tạo ra tập quán không tốt: Muốn người dự đến đúng giờ như mong muốn, giấy mời thường phải ghi giờ khai mạc sớm hơn 30 phút hay một giờ!

Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác với nhau. Những cuộc họp không thật cần thiết thì không nên tổ chức. Nhưng những cuộc hội họp cần thiết thì mọi người cần tự giác tham dự đúng giờ. Làm việc đúng giờ là tác phong của người có văn hóa.

(Phương Thảo)

Câu hỏi

a) Trong văn bản trên, tác giả bàn luận về hiện tượng gì trong đời sống? Hiện tượng ấy có những biểu hiện như thế nào? Tác giả có nêu rõ được vấn đềđáng quan tâm của hiện tượng đó không? Tác giả đã làm thế nào để người đọc nhận ra hiện tượng ấy?

b) Có thể có những nguyên nhân nào tạo nên hiện tượng đó?

c) Bệnh lề mề có những tác hại gì? Tác giả phân tích những tác hại của bệnh lề mề như thế nào? Bài viết đã đánh giá hiện tượng đó ra sao?

d) Bố cục của bài viết có mạch lạc và chặt chẽ không? Vì sao?

Trả lời:

a) – Trong văn bản, tác giả bàn luận về hiện tượng coi thường giờ giấc.

– Biểu hiện : Trễ giờ các cuộc họp, hội thảo ; Quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác.

– Tác giả đã quan tâm vấn đề ở nhiều góc độ khác nhau, nêu sự kiện và phát biểu suy nghĩ về hiện tượng đó.

b) Các nguyên nhân của bệnh lề mề :

– Thiếu trách nhiệm, không coi trọng việc chung.

– Do ý thức thiếu tôn trọng người khác, do thói quen lề mề.

c) Tác hại của bệnh lề mề :

– Trở thành thói quen, khó thay đổi, tạo nên tính ích kỉ.

– Gây hại cho tập thể, lãng phí thời gian.

– Làm cho công việc trì trệ, gây ra tập quán xấu…

Người viết tỏ thái độ phê phán với hiện tượng này như một thứ bệnh.

d) Bố cục bài viết ngắn gọn, mạch lạc, chặt chẽ và thuyết phục : Nêu khái quát → triển khai phân tích cụ thể hơn → Đưa ra kết luận.

II. Luyện tập

Giải câu 1 – Luyện tập (Trang 21 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Thảo luận: Hãy nêu các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương của các bạn, trong nhà trường, ngoài xã hội. Trao đổi xem sự việc, hiện tượng nào đáng để viết một bài nghị luận xã hội và sự việc, hiện tượng nào thì không cần viết.

Trả lời:

Các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương có thể viết thành bài nghị luận :

– Trung thực trong học tập

– Chấp hành nghiêm túc luật giao thông khi tham gia trên đường

– Tình bạn đẹp, trong sáng.

Giải câu 2 – Luyện tập (Trang 21 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Một cuộc điều tra 2000 thanh niên nam ở Hà Nội năm 1981 cho thấy: từ 11 đến 15 tuổi, 25% các em đã hút thuốc lá; từ 16 đến 20: 52%; trên 20 tuổi: 80%. Tỉ lệ này ngang với các nước Châu Âu. Trong số các em hút thuốc lá, có đến 80% lâu lâu có triệu chứng như ho hen, khạc đờm, đau ngực, còn trong số những em không hút chỉ có không đến 1% có các triệu chứng ấy (theo Nguyễn Khắc Viện). Hãy cho biết đây có phải là hiện tượng đáng viết một bài nghị luận không. Vì sao?

Trả lời:

Vấn đề hút thuốc lá và những triệu chứng khi hút thuốc ở thanh niên Việt Nam là một vấn đề, một hiện tượng xã hội, đáng để viết thành bài văn nghị luận.

Tham khảo thêm cách soạn khác bài Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

I. Tìm hiểu bài nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

Câu hỏi Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

BỆNH LỀ MỀ

Trong đời sống hiện nay có một hiện tượng khá phổ biến, mọi người đều thấy, nhưng thường bỏ qua. Đó là bệnh lề mề mà coi thường giời giấc là một biểu hiện. Cuộc họp ấn định vào lúc 8 giờ sáng mà 9 giờ mới có người đến. Giấy mời hội thảo ghi 14 giờ mà mãi đến 15 giờ mọi người mới có mặt. Hiện tượng này xuất hiện trong nhiều cơ quan, đoàn thể, trở thành một bệnh khó chữa.

Những người lề mề ấy, khi ra sân bay, lên tàu hỏa, đi nhà hát chắc là không dám đến muộn, bởi đến muộn là có hại ngay đến quyền lợi thiết thân của họ. Nhưng đi họp, hội thảo là việc chung, có đến muộn cũng không thiệt gì. Thế là hết chậm lần này đến chậm lần khác, và bệnh lề mề không sửa được.

Bệnh lề mề suy cho cùng là do một số người thiếu tự trọng và chưa biết tôn trọng người khác tạo ra. Họ chỉ quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác. Họ không coi mình là người có trách nhiệm đối với công việc chung của mọi người.

Bệnh lề mề gây hại cho tập thể. Đi họp muộn, nhiều vấn đề không được bàn bạc thấu đáo, hoặc khi cần lại phải kéo dài thời gian. Bệnh lề mề gây hại cho những người biết tôn trọng giờ giấc. Ai đến đúng giờ lại cứ phải đợi người đến muộn. Bệnh lề mề tạo ra tập quán không tốt: Muốn người dự đến đúng giờ như mong muốn, giấy mời thường phải ghi giờ khai mạc sớm hơn 30 phút hay một giờ!

Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác với nhau. Những cuộc họp không thật cần thiết thì không nên tổ chức. Nhưng những cuộc hội họp cần thiết thì mọi người cần tự giác tham dự đúng giờ. Làm việc đúng giờ là tác phong của người có văn hóa.

(Phương Thảo)

Câu hỏi

a) Trong văn bản trên, tác giả bàn luận về hiện tượng gì trong đời sống? Hiện tượng ấy có những biểu hiện như thế nào? Tác giả có nêu rõ được vấn đềđáng quan tâm của hiện tượng đó không? Tác giả đã làm thế nào để người đọc nhận ra hiện tượng ấy?

b) Có thể có những nguyên nhân nào tạo nên hiện tượng đó?

c) Bệnh lề mề có những tác hại gì? Tác giả phân tích những tác hại của bệnh lề mề như thế nào? Bài viết đã đánh giá hiện tượng đó ra sao?

d) Bố cục của bài viết có mạch lạc và chặt chẽ không? Vì sao?

Trả lời:

a)

– Tác giả đã bàn luận về bệnh lề mề trong cuộc sống.

– Biểu hiện của bệnh lề mề là coi thường giờ giấc, đến muộn so với giờ hẹn,…

– Bài viết đã nêu được biểu hiện phổ biến, đáng quan tâm của một hiện tượng tiêu cực của xã hội.

– Để giúp người đọc nhận ra bệnh lề mề, người viết đã chỉ ra những biểu hiện của hiện tượng này (coi thường giờ giấc, đến muộn so với giờ hẹn,…)

b) Nguyên nhân của bệnh lề mề: thiếu trách nhiệm, không coi trọng việc chung; thiếu tự trọng, không tôn trọng người khác.

c) Tác hại của bệnh lề mề: gây hại cho tập thể, lãng phí thời gian, làm mất thời gian của người khác, làm cho công việc trì trệ, gây ra tập quán không tốt…

– Tác giả đã phân tích những tác hại của bệnh lề mề và tỏ rõ thái độ phê phán đối với hiện tượng lề mề coi thường giờ giấc, xem đây như một thứ bệnh gây tác hại đối với sự tiến bộ của xã hội.

d) Bố cục của bài viết mạch lạc và chặt chẽ (có thể chia thành 3 phần tương ứng với Mở bài, Thân bài, Kết bài). Mở đầu, tác giả chỉ ra hiện tượng cần bàn bạc. Tiếp đến, tác giả phân tích những tác hại của hiện tượng. Cuối cùng, tác giả đưa ra giải pháp khắc phục.

II. Luyện tập

Câu 1. Thảo luận: Hãy nêu các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu dương của các bạn, trong nhà trường, ngoài xã hội. Trao đổi xem sự việc, hiện tượng nào đáng để viết một bài nghị luận xã hội và sự việc, hiện tượng nào thì không cần viết.

Trả lời:

Các sự việc hiện tượng tốt, đáng biểu dương:

– Nhặt được của rơi, trả lại người mất.

– Giúp người già qua đường

– Chấp hành tốt luật giao thông

– Đạt điểm cao, thành tích tốt trong học tập

– Chấp hành nội quy trường lớp…

Các hiện tượng đáng viết bài:

– Nhặt được của rơi, trả lại người mất.

– Giúp người già qua đường

Các hiện tượng không cần viết:

– Chấp hành tốt luật giao thông

– Đạt điểm cao, thành tích tốt trong học tập

– Chấp hành nội quy trường lớp…

Câu 2. Một cuộc điều tra 2000 thanh niên nam ở Hà Nội năm 1981 cho thấy: từ 11 đến 15 tuổi, 25% các em đã hút thuốc lá; từ 16 đến 20: 52%; trên 20 tuổi: 80%. Tỉ lệ này ngang với các nước Châu Âu. Trong số các em hút thuốc lá, có đến 80% lâu lâu có triệu chứng như ho hen, khạc đờm, đau ngực, còn trong số những em không hút chỉ có không đến 1% có các triệu chứng ấy (theo Nguyễn Khắc Viện). Hãy cho biết đây có phải là hiện tượng đáng viết một bài nghị luận không. Vì sao?

Trả lời:

Đây là một hiện tượng có thật trong đời sống. Là hiện tượng gây bức xúc và có hại cho xã hội. Nó không chỉ ảnh hưởng tới người hút mà còn ảnh hưởng tới mọi người xung quanh, ảnh hưởng tới thế hệ sau. Bàn đến vấn đề này để mọi người nhận thấy tác hại của thuốc lá để mọi người cùng tránh nó.

(BAIVIET.COM)