Soạn bài – Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê)

Soạn bài Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê) trang 75 – 79 SGK ngữ văn lớp 8 tập 1, Để học tốt hơn danh sách các bài tập trong bài Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê) sau đây là hướng dẫn soạn bài đầy đủ và chi tiết nhất.

Đánh nhau với cối xay gió
(Trích Đôn ki-hô-tê)

Chợt hai thầy trò phát hiện có ba bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng, và Đôn Ki-hô-tê vừa nhìn thấy liền nói với giám mã(1): “Vận may run rủi khiến cho sự nghiệp của chúng ta tốt đẹp quá sự mong muốn, vì kia kìa, anh bạn Xan-chô Pan-xa ơi, có đến ba bốn chục tên khổng lồ ghê gớm, ta quyết giao chiến giết hết bọn chúng; và với những chiến lợi phẩm(2) thu được, chúng ta sẽ bắt đầu giàu có: bởi đây là một cuộc chiến đấu chính đáng, và quét sạch cái giống xấu xa này khỏi mặt đất là phụng sự(3) Chúa đấy”. “Những tên khổng lồ nào cơ?” Xan-chô Pan-xa hỏi. “Những đứa mà anh nhìn thấy kia kìa”, Đôn Ki-hô-tê đáp, “cánh tay chúng dài ngoẵng, có đứa, cánh tay dài tới hai dặm(4)”. “Thưa ngài”, Xan-chô nói, “xuất hiện ở kia chẳng phải là các tên khổng lồ đâu mà chỉ là những cối xay gió, và cái vật trông giống cánh tay là những cánh quạt, khi có gió thổi, chúng sẽ quay tròn làm chuyển động cối đá bên trong”. “Xem ra anh chẳng thành thạo gì về những chuyện phiêu lưu”, Đôn Ki-hô-tê đáp, “đấy chính là những tên khổng lồ, và nếu anh sợ thì hãy lánh ra xa mà cầu kinh trong lúc ta sẽ đương đầu với chúng trong một cuộc giao tranh điên cuồng và không cân sức”. Nói rồi, Đôn Ki-hô-tê thúc con ngựa Rô-xi-nan-tê xông lên, chẳng thèm để ý đến giám mã Xan-chô đang hét bảo là rõ ràng lão đang xông vào đánh những cối xay gió chứ không phải là bọn khổng lồ.

Nhưng trong bụng vốn đinh ninh phía trước là những tên khổng lồ nên Đôn Ki-hô-tê chẳng những không nghe lời can của giám mã Xan-chô, mà khi đã tới gần cũng không nhận ra đấy là những chiếc cối xay; đã thế, lão còn thét lớn: “Chớ có chạy trốn, lũ hèn mạt nhát gan kia, bởi duy nhất chỉ có một hiệp sĩ(5) tấn công bọn mi đây”. Vừa lúc đó nổi lên một làn gió nhẹ và các cánh quạt lớn của những chiếc cối xay gió bắt đầu chuyển động; thấy thế; Đôn Ki-hô-tê liền nói: “Dù cho bọn ngươi có vung nhiều cánh tay hơn cả gã khổng lồ Bi-a-rê-ô(6), các ngươi cũng sắp phải đền tội”. Nói xong, lão nhiệt thành tâm niệm cầu mong nàng Đuyn-xi-nê-a của mình cứu giúp cho trong lúc nguy nan này; rồi lấy khiên che kín thân, tay lăm lăm ngọn giáo, lão thúc con Rô-xi-nan-tê phi thẳng tới chiếc cối xay gió gàn nhất ở trước mặt, và đâm mũi giáo vào cánh quạt: gió làm cánh quạt quay tít khiến ngọn giáo gãy tan tành, kéo theo cả ngựa và người ngã văng ra xa.

soan bai - danh nhau voi coi xay gio (trich don ki-ho-te) - tieng viet lop 8 tap 1

Xan-chô Pan-xa vội thúc lừa chạy đến cứu, và khi tới nơi thì thấy chủ nằm không cựa quậy: đó là kết quả cái ngã như trời giáng của lão và con Rô-xi-nan-tê. “Giúp tôi với, lạy Chúa!”, Xan-chô nói, “Tôi đã chẳng bảo ngài rằng phải coi chừng cẩn thận đấy ư, rằng đó chỉ là những chiếc cối xay gió, ai mà chẳng biết thế, trừ kẻ nào đầu óc cũng quay cuồng như cối xay!”.

“Thôi im đi, anh bạn Xan-chô”, Đôn Ki-hô-tê đáp, “chuyện chinh chiến thường biến hóa khôn lường chứ không như các chuyện khác; bởi lẽ, ta cho rằng và đúng là như thế, chính lão pháp sư(7) Phơ-re-xtôn trước đây đã đánh cắp thư phòng và sách vở của ta, bây giờ lại biến những tên khổng lồ kia thành cối xay gió để tước đi của ta niềm vinh quang đánh bại chúng, vì lão thâm thù(8) ta lắm cơ; nhưng rồi các pháp thuật xấu xa của lão cũng sẽ không thể nào đối chọi được với thanh kiếm lợi hại của ta”. “Cầu Chúa hết sức phù hộ cho!” Xan-chô Pan-xa đáp và nâng Đôn Ki-hô-tê dậy, đỡ lão ngồi lại trên lưng con Rô-xi-nan-tê cũng bị toạc nửa vai.

Vừa bàn tán về cuộc phiêu lưu mới xảy ra, hai thầy trò vừa đi về phía cảng La-pi-xê, vì theo Đôn Ki-hô-tê, con đường này có lắm người qua lại chẳng thể nào không gặp nhiều chuyện phiêu lưu khác nhau[…]. “Nhưng kìa”, Xan-chô nói, “ngày ngồi thẳng lại mọt chút chứ, vì tôi thấy hình như ngài hơi vẹo sang một bên, chắc là do bị ngã lúc nãy”. “Đúng thế”, Đôn Ki-hô-tê đáp, “và ta không kêu đau là vì các hiệp sĩ giang hồ(9) có bị thương thế nào cũng không được rên rỉ, dù xổ cả gan ruột ra ngoài”. “Nếu vậy, tôi chẳng biết trả lời ra sao”, Xan-chô đáp, “nhưng Chúa thấu hiểu cho ta là tôi có yên lòng không nếu thấy ngài rên la khi bị cái gì làm cho đau đớn. Còn tôi, có thể xin thưa với ngài rằng chỉ cần hơi đau một chút là tôi rên rỉ ngay, trừ phi cả đến giám mã của hiệp sĩ giang hồ cũng bị cấm không được rên rỉ”. Tính chất phác của giám mã làm Đôn Ki-hô-tê không nhịn được cười và lão bảo Xan-chô cứ việc rên la lúc nào và thế nào cũng được, dù muốn hay không, vì cho tới nay lão chưa đọc thấy có chuyện cấm đoán như thế bao giờ. Xan-chô nhắc chủ đã đến giờ ăn. Đôn Ki-hô-tê đáp là lúc này chưa cần ăn, còn nếu Xan-chô đói thì cứ tự nhiên. Được phép, Xan-chô ngồi lại cho thật thoải mái trên lưng lừa, lôi các thứ ở trong cái túi hai ngăn ra, vừa đi theo chủ vừa ung dung đánh chén, thỉnh thoảng lại tu bầu rượu một cách ngon lành khiến tay chủ quán rượu dễ thương nhất ở Ma-la-ga cũng phải phát ghen. Vừa đi vừa chè chén như thế, Xan-chô chẳng còn nhớ gì đến những lời hứa hẹn của chủ(10) và cảm thấy cái nghề đi tìm kiếm chuyện phiêu lưu này dù có nguy hiểm đến đâu cũng chẳng vất vả gì mà lại thoải mái nữa là khác.

Đêm hôm ấy, hai người ở dưới các vòm cây, và Đôn Ki-hô-tê bẻ một cành khô, rút cái mũi sắt ở chiếc cán gãy lắp vào làm thành ngọn giáo. Đôn Ki-hô-tê suốt đêm không ngủ để nghĩ tới nàng Đuyn-xi-nê-a của lão, bắt chước những hiệp sĩ lão từng đọc trong sách thức trắng nhiều đêm ròng ở trong rừng hoặc nơi hoang mạc liên tưởng(11) nhớ tới tình nương(12).

Xan-chô Pan-xa thì không thế, bởi vì dạ dày no căng toàn là rượu thịt, bác ngủ một mạch, và nếu như chủ không gọi, thì dù ánh nắng chiếu thẳng vào mặt, và vô số tiếng chim hót líu lo đón mừng một ngày mới có lẽ cũng không đủ để đánh thức bác. Vừa ngủ dậy, bác vớ ngay lấy bầu rượu, thấy nó nhẹ hơn tối hôm trước, nên buồn rầu vì xem chừng trên quãng đường này khó đào đâu ra ngay rượu để đổ vào cho đầy. Đôn Ki-hô-tê không muốn ăn sáng vì, như ta thường nói, chàng nghĩ đến người yêu cũng đủ no rồi.

(Xéc-van-tét(*), Đôn Ki-hô-tê,
Phùng Văn Tửu dịch theo bản tiếng Pháp.
Có tham khảo bản dịch Đôn Ki-hô-tê của Trương Đắc Vị,
NXB Văn học, Hà Nội, 1983)

Chú thích:

(*) Xéc-van-tét (1547 – 1616) là nhà văn Tây Ban Nha. Ông vốn là binh sĩ, bị thương năm 1571 trong một cuộc thủy chiến và bị bắt giam ở An-gie từ năm 1574 đến năm 1580. Trở về từ Tây Ban Nha, ông sông một cuộc đời cực nhọc, âm thầm mãi cho đến lúc công bố tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê.

Văn bản Đánh nhau với cối xay gió trích trong tiểu thuyết ấy. Tác phẩm kể chuyện Đôn Ki-hô-tê, một lão quý tộc nghèo vì quá say mê truyện hiệp sĩ nên muốn trở thành hiệp sĩ giang hồ. Lão lục tìm những đồ binh giáp đã han gỉ của tổ tiên để trang bị cho mình, phong cho con ngựa còm của lão là chiến mã Rô-xi-nan-tê còn bản thân lão là nhà hiệp sĩ Đôn Ki-hô-tê xứ Man-cha. Lão nhớ đến một phụ nữ nông dân thầm yêu xưa kia và ban cho chị ta cái tên là công nương Đuyn-xi-nê-a. Lão Đôn Ki-hô-tê gầy gò, cao lênh khênh trên lưng con ngựa còm ra đi làm hiệp sĩ lang thang để trừ lũ gian tà, cứu người lương thiện. Cùng đi với lão là Xan-chô Pan-xa béo lùn, được lão chọn làm giám mã, cưỡi trên lưng con lừa thấp lè tè. Sau nhiều phen thất bại ê chề, cuối cùng ốm nặng, Đôn Ki-hô-tê mới nhận ra cái tại hại của loại truyện hiệp sĩ. Lão viết di chúc và qua đời.

(1) Giám mã: người chăm sóc ngựa và theo hầu các hiệp sĩ.

(2) Chiến lợi phẩm: những thứ thu được của đối phương sau khi chiến thắng.

(3) Phụng sự: dốc lòng, tận tụy phục vụ.

(4) Dặm: đơn vị đo chiều dài thời xưa ở nhiều nước phương Tây khoảng 432m.

(5) Hiệp sĩ: một tước hiệu thuộc dòng dõi quý phái thời xưa ở phương Tây. Với nghĩa phổ biến, hiệp sĩ chỉ người có sức mạnh và lòng hào hiệp hay bênh vực kẻ yếu, cứu giúp người gặp nạn trong xã hội cũ.

(6) Bi-a-rê-ô: người khổng lồ trong thần thoại Hi Lạp, có một trăm cánh tay.

(7) Pháp sư: pháp sư là thầy phù thủy, người có khả năng làm được nhiều chuyện phi thường, theo mê tín. Đẻ trừ bệnh điên rồ của Đôn Ki-hô-tê, những người quen và người nhà đã đốt các sách hiệp sĩ của lão và bịa chuyện lão pháp sư Phơ-ren-xtôn đánh cắp cả phòng sách (thư phòng).

(8) Thâm thù: thù sâu sắc.

(9) Hiệp sĩ giang hồ: hiệp sĩ đi lang thang khắp nơi để trừ kẻ gian tà, cứu người lương thiện.

(10) Lời hứa hẹn của chủ: Đôn Ki-hô-tê đã hứa sẽ trao cho Xan-chô Pan-xa cai trị một vài hòn đảo mà lạo sẽ chiếm được trong cuộc phiêu lưu mạo hiểm.

(11) Liên tưởng: nghĩ tới những sự việc khác có liên quan đến điều đang suy nghĩ.

(12) Tình nương (từ cổ): chỉ người tình là phụ nữ (nếu người tình là đàn ông thì gọi là tình lang).

Hướng dẫn soạn bài – Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê)

I. Bố cục

Bố cục chia làm 3 phần:

– Phần 1 (từ đầu…không cân sức): tình cảnh trước khi đánh nhau với cối xay gió.

– Phần 2 (tiếp…toạc nửa vai): đánh nhau với cối xay gió.

– Phần 3 (còn lại): Hai thầy trò tiếp tục cuộc phiêu lưu.

II. Tóm tắt

Hai thầy trò Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô trên đường đi tìm những chiến công thì phát hiện ba bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng. Đôn Ki-hô-tê tưởng tượng đó là những tên khổng lồ và quyết giao chiến. Xan-chô biết sự nhầm lẫn, can ngăn nhưng không thành. Đôn Ki-hô-tê cầm giáo xông vào, bỗng gió nổi lên, cối xay gió chuyển động và Đôn Ki-hô-tê ngã kềnh. Xan-chô chạy đến cứu chủ. Đôn Ki-hô-tê ngã đau nhưng không kêu ca vì cho mình là “hiệp sĩ giang hồ”, còn giải thích lí do bại trận là do pháp sư Phơ-re-xtôn thù nghịch. Hôm sau, hai thầy trò tiếp tục lên đường tìm kiếm những cuộc phiêu lưu mới.

III. Hướng dẫn soạn bài Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê)

Giải câu 1 (Trang 79 SGK ngữ văn 8 tập 1)

Xác định ba phần của đoạn truyện này theo trật tự diễn biến trước, trong và sau khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió. Liệt kê năm sự việc chủ yếu, qua đó tính cách của lão hiệp sĩ và bác giám mã được bộc lộ.

Trả lời:

Năm sự việc chủ yếu bộc lộ tính cách nhân vật:

– Đôn Ki-hô-tê phát hiện ba, bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng và cho đó là những tên khổng lồ ghê gớm, cần giết hết bọn chúng.

– Đôn Ki-hô-tê mong nàng Đuyn-xi-nê-a cứu giúp rồi xông vào đánh cối xay gió.

– Đôn Ki-hô- tê bị thương nặng vì bị cối xay gió đạp cánh quạt vào người và ngựa. Xan-chô đến cứu giúp, và hai thầy trò tranh luận nhau về “cối xay gió”.

– Vừa bàn tán chuyện xảy ra, hai thầy trò đi về phía cảng La-pu-xê vì theo Đôn Ki-hô- tê con đường này có nhiều chuyện phiêu lưu khác nhau.

– Đêm ngủ dưới vòm cây, Đôn Ki-hô- tê không ngủ nghĩ tới tình nương.

Giải câu 2 (Trang 79 SGK ngữ văn 8 tập 1)

Qua năm sự việc ấy, phân tích những nét hay và dở trong tính cách của nhân vật Đôn Ki-hô-tê.

Trả lời:

Những nét hay và dở trong tính cách nhân vật Đôn Ki-hô-tê:

– Đầu óc chứa đầy những ý tưởng tốt đẹp nhưng phi thực tế

– Thích sống trong hoài niệm cùng những lí tưởng viển vông.

– Gan dạ, dũng cảm, quên mình nhưng khắc khổ, cứng nhắc.

Giải câu 3 (Trang 79 SGK ngữ văn 8 tập 1)

Vẫn qua các sự việc ấy, chứng minh nhân vật Xan-chô Pan-xa cũng bộc lộ cả những mặt tốt lẫn mặt xấu.

Trả lời:

Nhân vật Xan-chô cũng bộc lộ những mặt tốt lẫn xấu:

– Sống vui vẻ, tự nhiên, thoải mái.

– Đầu óc sáng, thiết thực: ngăn chủ tấn công cối xay gió.

– Nhát gan, ích kỉ, thiện cận, vụ lợi.

Giải câu 4 (Trang 79 SGK ngữ văn 8 tập 1)

Đối chiếu Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa về các mặt: dáng vẻ bên ngoài, nguồn gốc xuất thân, suy nghĩ, hành động,… để thấy rõ nhà văn đã xây dựng một cặp nhân vật tương phản.

Trả lời:

Cặp nhân vật tương phản:

Phương diện tương phảnĐôn Ki-hô-têXan-chô Pan-xa
Xuất thânQuý tộc nghèoNông dân
Bề ngoàiGầy gò, cao lênh khênh, cưỡi ngựaBéo lùn, cưỡi con lừa nên càng lùn tịt
Tính cáchDũng mãnh, trọng danh dự, nghĩ đến việc chungNhát gan, thật thà, nghĩ đến cuộc sống của mình
Mục đíchLàm hiệp sĩ trừ gianMong hưởng chiến lợi phẩm
Suy nghĩẢo tưởng, hão huyềnTỉnh táo, thực tế

Tham khảo thêm cách soạn khác bài Đánh nhau với cối xay gió (Trích Đôn ki-hô-tê)

Câu 1: Xác định ba phần của đoạn truyện này theo trật tự diễn biến trước, trong và sau khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió. Liệt kê năm sự việc chủ yếu, qua đó tính cách của lão hiệp sĩ và bác giám mã được bộc lộ.

Trả lời:

Diễn biến các sự việc:

Theo trật tự diễn biến trước, sau, trong và sau khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió, bài văn có thể chia ra làm ba phần như sau:

a) Từ Chợt hai thầy trò đến và không cân sức: Diễn biến trước khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió.

b) Từ Nói rồi đến có chuyện cấm đoán như thế bao giờ. Diễn biến trong khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió.

c) Phần còn lại: Diễn biến sau khi Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió.

Năm sự việc chú yếu qua đó tính cách của lão hiệp sĩ và bác giám mã được bộc lộ:

– Nhìn thấy và nhận định của mỗi người về những chiếc cối xay gió.

– Thái độ và hành động của mỗi người đối với những chiếc cối xay gió.

– Quan niệm và cách xử sự của mỗi người khi:

+ Bị đau đớn

+ Chung quanh chuyện ăn, chuyện ngú.

Câu 2: Qua năm sự việc ấy, phân tích những nét hay và dở trong tính cách của nhân vật Đôn Ki-hô-tê.

Trả lời:

Tính cách của nhân vật Đôn-ki-hô-tê được bộc lộ:

– Trí tuệ: mê muội (đọc quá nhiều chuyện hiệp sĩ)

+ Thấy cối xay lại nghĩ bọn khổng lồ gian ác

+ Khi bị quật ngã lại cho rằng đó là do pháp sư yểm bùa biến những tên khổng lồ thành cối xay

– Tư tưởng: tiêu diệt cái xấu khỏi mặt đất, theo tinh thần hiệp sĩ

– Hành động: bất chấp nguy hiểm, lời can ngăn vẫn lao vào đánh nhau với cối xay gió

– Tính cách: dũng cảm, khắc khổ, cứng nhắc.

– Quan niệm sống: quên mình vì việc nghĩa (quên cả chuyện ăn, ngủ, chăm lo cho bản thân)

-> Đôn-ki-hô-tê là nhân vật có lý tưởng tốt – hành hiệp trượng nghĩa – nhưng hành động thì điên rồ, phi thực tế bởi chính những ảo tưởng, mê muội khi đọc chuyện kiếm hiệp.

Câu 3: Vẫn qua các sự việc ấy, chứng minh nhân vật Xan-chô Pan-xa cũng bộc lộ cả những mặt tốt lẫn mặt xấu.

Trả lời:

– Xan- chô-pan-xa

– Trí tuệ: hoàn toàn tỉnh táo

+ Nhận thức được bản chất của sự vật- cối xay là cối xay

– Ước muốn: thực tế tới mức thực dụng

+ Mong được cai trị một vài hòn đảo

– Hành động; nhút nhát, sợ sệt

+ Không dám theo chủ vào đánh nhau với cối xay

+ Hơi đau một chút đã kêu ca ngay

– Quan niệm sống: quá chú trọng tới bản thân (quan tâm quá mức tới việc ăn, ngủ…)

– Tính cách: nhát gan, ích kỉ, vụ lợi nhưng trung thành, thực tế

-> Xan-chô-pan-xa là nhân vật tồn tại cả những mặt tốt, xấu, hay dở. Xan-chô-pan-xa rất thực tế, tỉnh táo nhưng nhân vật này thực dụng, hèn nhát, tham lam.

Câu 4: Đối chiếu Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa về các mặt: dáng vẻ bên ngoài, nguồn gốc xuất thân, suy nghĩ, hành động,… để thấy rõ nhà văn đã xây dựng một cặp nhân vật tương phản.

Trả lời:

Phương diệnĐôn-ki-hô-têXan-chô-pan-xa
Nguồn gốc xuất thânQuý tộcNông dân
Dáng vẻ bên ngoàiGầy gò, cao lênh khênhBéo lùn,cưỡi lừa thấp lè tè
Suy nghĩảo tưởng, mê muội, phi thực tếThực tế, tỉnh táo
Hành độngĐiên rồ, hấp tấp, thiếu suy xétThực dụng
Mục đíchLàm hiệp sĩ trừ tàThu chiến lợi phẩm
Tính cáchDũng cảm, trọng danh dự, ảo tưởngNhát gan, thật thà, thực tế

Nhìn chung là mỗi khía cạnh ở nhân vật này đều đối lập. Khía cạnh tương ứng ở nhân vật kia và cùng làm nổi bật nhau lên.

(BAIVIET.COM)