Soạn bài – Bố của Xi-Mông

Bài học SGK Progress:

Soạn bài Bố của Xi-Mông trang 140 – 144 SGK ngữ văn lớp 9 tập 2. Để học tốt hơn danh sách các bài tập trong bài Bố của Xi-Mông – G.Lân-đơn, sau đây là hướng dẫn soạn bài và giải bài tập đầy đủ và chi tiết nhất.

BỐ CỦA XI-MÔNG

(Trích)

Trời ấm áp vô cùng, dễ chịu vô cùng. Ánh mặt trời êm đềm sưởi ấm bãi cỏ. Nước lấp lánh như gương. Và Xi-mông có những giây phút khoan khoái, có cái cảm giác uể oải thường thấy sau khi khóc, em rất thèm được nằm ngủ ở đây, trên mặt cỏ, dưới nắng ấm.

Một chú nhái con màu xanh lục nhảy dưới chân em. Em định bắt nó. Nó nhảy thoát. Em đuổi theo nó và vồ hụt ba lần liền. Cuối cùng em tóm được hai đầu chân sau của nó và bật cười nhìn con vật cố giãy giụa thoát thân. Nó thu mình trên đôi cẳng lớn, rồi bật phắt lên, đột ngột duỗi cẳng, ngay đơ như hai thanh gỗ; trong lúc giương tròn con mắt có vành vàng, nó dùng hai chân trước đập vào khoảng không, huơ lên như hai bàn tay. Thấy vậy, em nhớ đến một thứ đồ chơi làm bằng những thanh gỗ hẹp đóng đinh chữ chi(1) chồng lên nhau, và với động tác cũng giống như vậy, điều khiển các chú lính nhỏ(2) cài bên trên tập tành. Thế là em nghĩ đến nhà, rồi nghĩ đến mẹ, và thấy buồn vô cùng, em lại khóc. Người em rung lên, em quỳ xuống và đọc kinh cầu nguyện(3) như trước khi đi ngủ.

Nhưng em không đọc hết được, vì những cơn nức nở lại kéo đến, dồn dập, xốn xang, choán ngợp lấy em. Em chẳng nghĩ ngợi gì nữa, chẳng nhìn thấy gì quanh em nữa mà chỉ khóc hoài.
Bỗng một bàn tay chắc nịch đặt lên vai em và một giọng ồm ồm hỏi em: “Có điều gì làm cháu buồn phiền đến thế, cháu ơi?”.

Xi-mông quay lại. Một bác công nhân cao lớn, râu tóc đen, quăn, đang nhìn em với vẻ nhân hậu. Em trả lời, mắt đẫm lệ(4), giọng nghẹn ngào:

– Chúng nó đánh cháu… vì… cháu… cháu… không có bố… không có bố.

– Sao thế – bác ta mỉm cười bảo – ai mà chẳng có bố.

Em bé nói tiếp một cách khó khăn, giữa những tiếng nấc buồn tủi:

– Cháu… cháu không có bố.
Bác công nhân bỗng nghiêm lại; bác nhận ra thằng bé con nhà chị Blăng-sốt, và tuy mới đến vùng này, bác cũng đã mong manh biết chuyện của chị.

– Thôi nào – bác nói – đừng buồn nữa, cháu ơi, và về nhà mẹ cháu với bác đi. Người ta sẽ cho cháu… một ông bố.
Hai bác cháu lên đường, người lớn dắt tay đứa bé, và bác lại mỉm cười, vì bác chẳng khó chịu được đến gặp chị Blăng-sốt, nghe đồn chị là một trong những cô gái đẹp nhất vùng; có lẽ trong thâm tâm(5), bác nhủ thầm rằng một tuổi xuân đã lầm lỡ(6) rất có thể lỡ lầm lần nữa.

Họ đến trước một ngôi nhà nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ.

– Đây rồi – đứa trẻ nói, và em gọi to – Mẹ ơi!

Một thiếu phụ(7) xuất hiện, và bác công nhân bỗng tắt nụ cười, vì bác hiểu ra ngay không bỡn cợt được nữa với cô gái cao lớn, xanh xao, đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình, như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa ngôi nhà nơi chị đã bị một kẻ khác lừa dối. E dè, mũ cầm tay, bác ấp úng:

– Đây, thưa chị, tôi dắt về trả cho chị cháu bé bị lạc ở gần bờ sông.
Nhưng Xi-mông nhảy lên ôm lấy cổ mẹ, lại òa khóc và bảo:

– Không, mẹ ơi, con đã muốn nhảy xuống sông cho chết đuối, vì chúng nó đánh con… đánh con… tại con không có bố.

Đôi má thiếu phụ đỏ bừng và, tê tái đến tận xương tủy(8), chị ôm con hôn lấy hôn để, trong khi nước mắt lã chã tuôn rơi. Người đàn ông xúc động vẫn đứng đó, không biết bỏ đi thế nào cho phải. Nhưng Xi-mông bỗng chạy đến bên bác và nói:

– Bác có muốn làm bố cháu không?

Im lặng như tờ. Chị Blăng-sốt hổ thẹn, lặng ngắt và quằn quại, dựa vào tường, hai tay ôm ngực. Thấy người ta không trả lời mình, em bé lại nói:

– Nếu bác không muốn, cháu sẽ quay trở ra nhảy xuống sông chết đuối.

Bác công nhân cười đáp coi như chuyện đùa:

– Có chứ, bác muốn chứ.

– Thế bác tên là gì? – em bé liền hỏi – để cháu trả lời chúng nó khi chúng nó muốn biết tên bác?

– Phi-líp – người đàn ông đáp.

Xi-mông im lặng một giây, để ghi nhớ cái tên ấy trong óc, rồi hết cả hồn, em vươn hai cánh tay nói:

– Thế nhé! Bác Phi-líp, bác là bố cháu.

Bác công nhân nhấc bổng em lên, đột ngột hôn vào hai má em, rồi sải từng bướcdài, bỏ đi rất nhanh.

Ngày hôm sau, khi em bé đến trường, một tiếng cười ác ý(9) đón em. Và lúc tan học, khi thằng kia(10) lại muốn trêu chọc, Xi-mông quát vào mặt nó những lời này, như ném một hòn đá: “Bố tao ấy à, bố tao tên là Phi-líp”.

Khắp chung quanh bật lên những tiếng la hét thích thú:

– Phi-líp gì?(11)… Phi-líp nào?… Phi-líp là cái gì?… Mày lấy đâu ra Phi-líp của mày thế?

Xi-mông không trả lời gì hết, và một mực tin tưởng sắt đá, em đưa con mắt thách thức chúng, sẵn sàng chịu hành hạ, còn hơn là bỏ chạy. Thầy giáo giải thoát cho em và em về nhà.

(G. đơ Mô-pa-xăng(*), Bố của Xi-mông, theo bản dịch của Lê Hồng Sâm, trong Tuyển tập truyện ngắn Pháp thế kỉ XIX, NXB Đại học và THCN, HÀ NỘI, 1986)

Chú thích:

(*) Guy đơ Mô-pa-xăng (1850 – 1893) là nhà văn Pháp. Tuy chỉ sống hơn bốn mươi tuổi, ông đã sáng tác khối lượng tác phẩm lớn gồm một số tiểu thuyết như Một cuộc đời (1883), Ông bạn đẹp (1885),… và đặc biệt là hơn ba trăm truyện ngắn. Các tác phẩm của ông phản ánh sâu sắc nhiều phương diện của xã hội Pháp nửa cuối thế kỉ XIX.

Văn bản Bố của Xi-mông trích truyện ngắn cùng tên. Chị Blăng-sốt trong truyện này bị một người đàn ông lừa dối, sinh ra Xi-mông. Vì vậy, Xi-mông trở thành một đứa trẻ không có bố dưới mắt mọi người. Truyện bắt đầu khi Xi-mông lúc đó khoảng bảy, tám tuổi, lần đầu tiên đến trường bị đám học trò chế giễu là không có bố.

Em buồn bực, lang thang ra bờ sông, chỉ muốn chết cho xong. Đoạn trích kể những sự việc tiếp theo.

(1) Đóng đinh chữ chi: đóng đinh theo hình hết chéo lên lại chéo xuống.

(2) Các chú lính nhỏ: đây là nói một đồ chơi làm bằng gỗ.

(3) Kinh cầu nguyện: bài kinh của những người theo đạo Thiên Chúa.

(4) Đẫm lệ: đẫm nước mắt (lệ: nước mắt).

(5) Thâm tâm: chỗ sâu kín trong lòng, đáy lòng (thâm: sâu, tâm: tim).

(6) Lầm lỡ: vì vô ý hoặc nhẹ dạ cả tin mà sai lầm; ở đây nói việc chị Blăng-sốt sinh ra Xi-mông khi không có chồng hợp pháp.

(7) Thiếu phụ: người phụ nữ đã có gia đình, còn trẻ.

(8) Tê tái đến tận xương tủy: hết sức đau đớn, xót xa.

(9) Ác ý: có ý độc ác.

(10) Thằng kia: chỉ cậu học sinh nói cho các bạn biết Xi-mông không có bố hôm Xi-mông đến trường lần đầu tiên.

(11) Phi-líp gì: ý nói Phi-líp mới chỉ là tên, chưa có họ của bố. Người Pháp, cũng như người nhiều nước khác ở phương Tây, tên đặt ở trước, họ đặt ở sau.

Hướng dẫn soạn bài – Bố của Xi-Mông (trích)

I. Bố cục:

– Phần 1 (từ đầu đến “em chỉ khóc hoài”): Nỗi buồn, sự tuyệt vọng của Xi-mông.

– Phần 2 (tiếp theo đến “Người tta sẽ cho cháu …một ông bố”): Xi-mông gặp được bác Phi-líp và được bác an ủi.

– Phần 3 (tiếp theo đến “bỏ đi rất nhanh”): Bác Phi-líp đưa Xi-mông về nhà và nhận làm bố của Xi-mông.

– Phần 4 (đoạn còn lại): Niềm tin, niềm tự hào của Xi-mông khi em đã có một người bố.

II. Hướng dẫn soạn bài Bố của Xi-Mông (trích) chi tiết.

Giải câu 1 (Trang 143 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Hãy xác định từng phần nếu chia bài văn trên thành bốn phần căn cứ vào diễn biến của truyện: nỗi tuyệt vọng của Xi-mông; Phi-líp gặp Xi-mông và nói sẽ cho em một ông bố; Phi-líp đưa Xi-mông về nhà trả cho chị Blăng-sốt và nhận làm bố của em; Xi-mông đến trường nói với các bạn là có bố và bố em tên là Phi-líp.

Trả lời:

– Đoạn 1 (từ đầu đến “em chỉ khóc hoài”): nỗi tuyệt vọng của Xi-mông.

– Đoạn 2 (tiếp đến “Người ta sẽ cho cháu… một ông bố”): bác Phi-líp gặp Xi-mông và an ủi em.

– Đoạn 3 (tiếp đến “bỏ đi rất nhanh”): bác Phi-líp đưa Xi-mông về với mẹ và nhận làm bố của em.

– Đoạn 4 (còn lại) Xi-mông đến trường và khoe với các bạn rằng em có một ông bố tên là Phi-líp.

Giải câu 2 (Trang 143 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Xi-mông đau đớn vì sao? Nỗi đau đớn ấy được nhà văn khắc họa như thế nào qua những ý nghĩ, sự bộc lộ tâm trạng và cách nói năng của em trong bài văn?

Trả lời:

– Xi – mông đau đớn vì các bạn chê em là không có bố. => bạn bè trêu chọc và đánh em.

– Nỗi đau đớn thể hiện :

+ Bị bạn bè trêu chọc, em đau đớn đến mức muốn đi tự tử. Cảnh vật bờ sông làm em nguôi ngoai, nhưng vẫn đau khổ vô cùng.

+ Em khóc rất nhiều.

+ Nghĩ đến mẹ, nhớ nhà, em lại khổ tâm và khóc.

+ Nỗi khổ thể hiện ở giọng nghẹn ngào, mắt đẫm lệ khi em trả lời bác Phi – lip, ở giọng nói luôn ngắt quãng xen lẫn những tiếng nấc buồn tủi.

Giải câu 3 (Trang 143 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Qua hình ảnh ngôi nhà của chị Blăng – sốt, thái độ của chị đối với khách và nỗi lòng của chị khi nghe con nói, chứng minh chị Blăng-sốt chẳng qua vì lỡ lầm mà sinh ra Xi-mông, chứ căn bản chị là người tốt.4. Nêu lên những diễn biến tâm trạng của Phi-líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi-mông; trên đường đưa Xi-mông về nhà; khi gặp chị Blăng-sốt; lúc đối đáp với Xi-mông.

Trả lời:

Blăng-sốt là cô gái một thời lầm lỡ khiến cho Xi-mông trở thành một đứa con không có bố. Tuy nhiên, đó vẫn là một cô gái đức hạnh, đứng đắn. Điều đó được thể hiện ít nhiều qua hình ảnh ngôi nhà: “Một ngôi nhà nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ”. Trong ngôi nhà nhỏ đơn sơ ấy, người phụ nữ bất hạnh đã can đảm nuôi dạy Xi-mông trở thành một đứa trẻ ngoan ngoãn.

Bản chất tốt đẹp của Blăng-sốt còn được thể hiện qua cách chị đối xử với khách. Ban đầu bác Phi-líp cũng có ý định không hẳn nghiêm túc, nhưng khi nhìn thấy chị “bỗng tắt nụ cười, vì bác hiểu ngay là không bỡn cợt được nữa với cô gái cao lớn, xanh xao, đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình, như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa”. Khi nghe Xi-mông hỏi bác Phi-líp “Bác có muốn làm bố cháu không?”, chị “lặng ngắt và quằn quại vì hổ thẹn, dựa người vào tường, hai tay ôm ngực…”. Những biểu hiện ấy càng chứng tỏ Blăng-sốt là người rất có ý thức về nhân cách của mình.

Giải câu 4 (Trang 144 SGK ngữ văn 9 tập 2)

Nêu lên những diễn biến tâm trạng của Phi-líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi-mông; trên đường đưa Xi-mông về nhà; khi gặp chị Blăng-sốt; lúc đối đáp với Xi-mông.

Trả lời:

– Khi gặp Xi – mông: cảm nhận sự đau khổ của em và an ủi em.

– Trên đường đưa Xi mông về nhà : bác nghĩ mẹ cậu bé rất có thể lại lỡ lầm thêm lần nữa.

– Khi gặp chị Blăng – sốt: trở nên lúng túng, bối rối trước thái độ nghiêm túc của chị. Cảm mến chị Blăng sốt.

– Khi nói chuyện với Xi mông: thương Xi mông và nhận làm bố em (dù cho rằng đó là chuyện đùa). Nhưng sự hồn nhiên, ngây thơ của Xi – mông đã làm cho bác Phi – lip cảm mến em.

=> Diễn biến tâm trạng của bác Phi – lip vừa phức tạp, vừa bất ngờ.

Tham khảo thêm cách soạn khác bài Bố của Xi-Mông (trích)

Câu 1. Hãy xác định từng phần nếu chia bài văn trên thành bốn phần căn cứ vào diễn biến của truyện: nỗi tuyệt vọng của Xi-mông; Phi-líp gặp Xi-mông và nói sẽ cho em một ông bố; Phi-líp đưa Xi-mông về nhà trả cho chị Blăng-sốt và nhận làm bố của em; Xi-mông đến trường nói với các bạn là có bố và bố em tên là Phi-líp.

Trả lời:

– Đoạn 1 (từ đầu đến “em chỉ khóc hoài”): nỗi tuyệt vọng của Xi-mông.

– Đoạn 2 (tiếp đến “Người ta sẽ cho cháu… một ông bố”): bác Phi-líp gặp Xi-mông và an ủi em.

– Đoạn 3 (tiếp đến “bỏ đi rất nhanh”): bác Phi-líp đưa Xi-mông về với mẹ và nhận làm bố của em.

– Đoạn 4 (còn lại): Xi-mông đến trường và khoe với các bạn rằng em có một ông bố tên là Phi-líp.

Câu 2. Xi-mông đau đớn vì sao? Nỗi đau đớn ấy được nhà văn khắc họa như thế nào qua những ý nghĩ, sự bộc lộ tâm trạng và cách nói năng của em trong bài văn?

Trả lời:

– Xi-mông đau đớn vì đối với cậu bé việc không có bố thật phiền hà, chú bé không biết bố cậu là ai và mọi người cũng không biết. Mẹ cậu vì lầm lỡ mà sinh ra cậu, cậu bé luôn không có ai chơi cùng cậu thậm chí bạn học còn khinh ghét, hành hạ cậu bé.

– Nhà văn đã khắc họa nỗi đau ấy của chú bé: tâm lí mau quên của trẻ nhỏ – nỗi buồn chóng qua đi và cũng dễ trở lại bất cứ lúc nào. Mô-pát-xăng không miêu tả cậu bé rơi vào trạng thái quá bi thảm sầu não (mặc dù trước đó, thậm chí chú bé còn nghĩ đến chuyện tự tử). Sau khi khóc chán, chú chơi đuổi bắt con nhái bén rồi từ đó lại nhớ nhà, nhớ đến hoàn cảnh tồi tệ của mình và khóc hoài. Sau đó bác Phi-líp xuất hiện, bác đã giúp cậu bé bớt buồn và dù cậu chưa “Người ta sẽ cho cháu… một ông bố” nghĩa là như thế nào nhưng vẫn ngoan ngoãn theo bác về nhà.

Câu 3. Qua hình ảnh ngôi nhà của chị Blăng – sốt, thái độ của chị đối với khách và nỗi lòng của chị khi nghe con nói, chứng minh chị Blăng-sốt chẳng qua vì lỡ lầm mà sinh ra Xi-mông, chứ căn bản chị là người tốt.4. Nêu lên những diễn biến tâm trạng của Phi-líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi-mông; trên đường đưa Xi-mông về nhà; khi gặp chị Blăng-sốt; lúc đối đáp với Xi-mông.

Trả lời:

Blăng-sốt vì lầm lỡ mà sinh ra Xi-mông. Tuy nhiên, đó vẫn là một cô gái đức hạnh, đứng đắn. Điều đó được thể hiện ít nhiều qua hình ảnh ngôi nhà: “Một ngôi nhà nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ”. Trong ngôi nhà nhỏ đơn sơ ấy, người phụ nữ bất hạnh đã can đảm nuôi dạy Xi-mông trở thành một đứa trẻ ngoan ngoãn.

Bản chất tốt đẹp của Blăng-sốt còn được thể hiện qua cách chị đối xử với khách. Ban đầu bác Phi-líp cũng có ý định không hẳn nghiêm túc, nhưng khi nhìn thấy chị “bỗng tắt nụ cười, vì bác hiểu ngay là không bỡn cợt được nữa với cô gái cao lớn, xanh xao, đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình, như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa”. Khi nghe Xi-mông hỏi bác Phi-líp “Bác có muốn làm bố cháu không?”, chị “lặng ngắt và quằn quại vì hổ thẹn, dựa người vào tường, hai tay ôm ngực…”. Những biểu hiện ấy càng chứng tỏ Blăng-sốt là người rất có ý thức về nhân cách của mình.

Câu 4. Nêu lên những diễn biến tâm trạng của Phi-líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi-mông; trên đường đưa Xi-mông về nhà; khi gặp chị Blăng-sốt; lúc đối đáp với Xi-mông.

Trả lời:

Ban đầu chỉ vì thương chú bé, bác lựa lời an ủi. Nhưng khi biết chú là con của Blăng-sốt, bác lại mỉm cười với suy nghĩ không đẹp. Nhưng đó chỉ là ý nghĩ thoáng qua. Ngay khi gặp mẹ của chú bé, bác lập tức hiểu ra và bác trở về với những suy nghĩ nghiêm túc.

Khi Xi-mông hỏi bác có muốn làm bố cậu không, Phi-líp thực sự rất bất ngờ nhưng rồi bác đáp “Có” rất nghiêm túc, đó là quyết định mở lòng mình ra để đón nhận Xi-mông. Bác đã mang đến cho chú niềm tin, đồng thời còn giúp chú có thêm sức mạnh để chống lại những lời chế giễu đầy ác ý của lũ trẻ.

BAIVIET.COM

Bình luận Facebook (Yêu cầu gõ có dấu)
Soạn bài – Bố của Xi-Mông
0 đánh giá
Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
Chia sẻ!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •   
  •  
  •  
  •  
  •  

Gửi bình luận

Back To Top